Żurek: potrzebny „okrągły stół” nad ustawą o sankcji kredytu darmowego (SKD)
Podczas Europejskiego Kongresu Finansowego w Sopocie minister sprawiedliwości Waldemar Żurek ocenił w poniedziałek, że należy rozpocząć prace w formule „okrągłego stołu” nad projektem ustawy dotyczącej sankcji kredytu darmowego (SKD), wskazując, że taka regulacja jest — w jego opinii — konieczna.
SKD stanowi mechanizm sankcyjny uruchamiany w następstwie uchybień po stronie kredytodawcy. W praktyce oznacza to, że klient nie oddaje całkowitej kwoty kredytu, lecz spłaca wyłącznie wypłacony kapitał; jednocześnie przysługuje mu zwrot prowizji oraz innych opłat już pobranych w związku z umową.
Jak zaznaczył Żurek, jako minister odpowiadający za całość systemu wymiaru sprawiedliwości postuluje, aby „dzisiaj usiąść do okrągłego stołu” nad projektem ustawy o SKD. W jego ocenie pozostawienie spraw „na żywioł w sądach” mogłoby „zabić system (sądownictwa – PAP)”, który — jak wskazał — funkcjonuje już na granicy wydolności.
W tym kontekście minister nawiązał do doświadczeń związanych ze sprawami frankowymi. Przypomniał, że konsumentom zapowiadano kiedyś ustawę frankową, jednak — jak ujął — „nikt nie miał dość odwagi, żeby tę ustawę przeforsować”. Według Żurka skutkiem było doprowadzenie do „zapaści w sprawach cywilnych”, a w konsekwencji sprawy frankowe zaczęły blokować system, przy czym — jak dodał — obecnie nie widać końca tego zjawiska. W odniesieniu do SKD stwierdził, że „powinniśmy być mądrzejsi” i próbować działać wcześniej. Jednocześnie ocenił, że w przypadku franków „przegapiono czas”, obarczając za to odpowiedzialnością zarówno polityków, jak i tych, którzy agresywnie wspierali konsumentów, a także banki.
W drugiej połowie maja minister ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu Maciej Berek informował, że prace prowadzone przez UOKiK nad projektem ustawy o kredycie konsumenckim zostały wstrzymane, a rząd ma rozpocząć przygotowanie własnego projektu od początku. Projekt ten obejmował m.in. zagadnienie sankcji kredytu darmowego. Berek wskazywał, że działania muszą zostać przeprowadzone szybko, przy czym kluczowe ma być ograniczenie ryzyka nadregulacji oraz prawidłowe wdrożenie wymagań UE.
Planowane przepisy spotkały się z krytyką m.in. Komisji Nadzoru Finansowego. KNF podnosiła, że konsultacje miały charakter iluzoryczny, a sam projekt w wielu punktach wykraczał znacząco poza ramy wyznaczone w Brukseli. Zastrzeżenia Komisji dotyczyły m.in. kwestii SKD oraz zasad badania zdolności kredytowej. Sprzeciw zgłaszał również sektor bankowy, który — podobnie jak KNF — kwestionował proponowane rozwiązania w obszarze sankcji kredytu darmowego.
Zgodnie z opisem projektu regulacja poszerzała aktualny katalog obowiązków, których naruszenie skutkowałoby SKD, a jednocześnie przewidywała kilka wariantów tej sankcji. Przykładowo, w sytuacji udzielenia kredytu bez złożenia wniosku i jednoznacznej zgody konsumenta, nowe przepisy miały wprowadzić sankcję kredytu darowanego. Dodatkowo, obecnie funkcjonująca SKD miałaby obejmować także przypadek, w którym bank udzielił kredytu bez uprzedniego zbadania zdolności kredytowej konsumenta.
W ubiegły piątek Sejm przyjął ustawę, której celem jest usprawnienie rozpoznawania przez sądy tzw. spraw frankowych; regulacja zostanie teraz skierowana do Senatu. Z zapisów ustawy wynika, że obowiązek spłaty rat po stronie kredytobiorcy byłby wstrzymywany z mocy prawa od momentu doręczenia bankowi pozwu — aż do prawomocnego zakończenia postępowania. Założeniem jest automatyczny charakter tego rozwiązania, bez potrzeby wydawania orzeczeń ani zarządzeń.
Partnerem medialnym XVI Europejskiego Kongresu Finansowego jest Polska Agencja Prasowa. Wypowiedzi i informacje przytoczono za PAP. Podsumowując, minister sprawiedliwości opowiedział się za szybkim rozpoczęciem prac nad ustawą o SKD w formule uzgodnień przy „okrągłym stole”, wskazując na ryzyko przeciążenia sądów. Równolegle rząd zapowiada przygotowanie nowego projektu regulacji, po wstrzymaniu prac prowadzonych wcześniej przez UOKiK, przy utrzymujących się zastrzeżeniach KNF i sektora bankowego wobec części rozwiązań.