Nowe zasady w ordynacji podatkowej od 1 października: korekty, nadpłaty i czynności sprawdzające
Z dniem 1 października wejdą w życie zmienione regulacje ordynacji podatkowej, które korygują m.in. reguły poprawiania deklaracji oraz procedury związane z odzyskiwaniem nadpłaty. W założeniu ustawodawcy modyfikacje mają ograniczyć formalności w kontaktach z fiskusem i uprościć część rozliczeń. Nowe rozwiązania obejmują m.in. korekty deklaracji, zwrot nadpłaty oraz opłacenie podatku za inną osobę. Zmiany dotyczą zarówno zakresu działań urzędu w ramach czynności sprawdzających, jak i ścieżek dostępnych podatnikowi, gdy ten wykryje błąd w złożonej deklaracji. W części przypadków usunięcie nieprawidłowości ma obywać się bez składania dodatkowych wniosków lub uruchamiania długich postępowań.
W przypadku, gdy podatnik po terminie złożenia deklaracji odkryje pomyłkę skutkującą powstaniem nadpłaty, od 1 października nie będzie musiał składać odrębnego wniosku o stwierdzenie tej nadpłaty. Jak wskazano, procedura ma ruszać z urzędu wraz ze złożeniem korekty i przekazaniem poprawionego zeznania podatkowego. Joanna Łuksza, kierownik zespołu ekspertów księgowych w iFirma.pl, zwraca przy tym uwagę, że uzasadnienie przyczyn korekty stanie się obowiązkowe dopiero wtedy, gdy wykazana nadpłata przekroczy 10 tys. zł. Przy kwotach niższych podatnik nadal będzie mógł dołączyć wyjaśnienia dobrowolnie, natomiast jeśli urząd nabierze wątpliwości co do zasadności lub wysokości nadpłaty, może zażądać dodatkowych informacji – podkreśla Joanna Łuksza.
Nowelizacja rozszerza też katalog sytuacji, w których urząd będzie mógł korygować deklaracje i wyjaśniać nieprawidłowości w ramach czynności sprawdzających, bez przechodzenia do kontroli podatkowej. Joanna Łuksza przypomina, że obecnie fiskus może w ten sposób poprawić deklarację, jeśli zmiana wynikająca z korekty nie przekracza 5 tys. zł. Od 1 października próg ten zostanie podniesiony do 10 tys. zł i ma obejmować m.in. korekty dotyczące wysokości zobowiązania, nadpłaty, zwrotu podatku, wykazanej straty lub kwoty VAT. Zmieni się także obowiązek informacyjny urzędu: urząd skarbowy nie będzie już musiał doręczać przedsiębiorcy uwierzytelnionej kopii skorygowanej deklaracji. Podatnik ma otrzymać informację o przyczynie i konsekwencjach korekty, a w razie braku akceptacji zachowa możliwość wniesienia sprzeciwu w terminie 14 dni – wskazuje ekspertka z iFirma.pl. Zaznacza też, że administracja coraz częściej sięga po czynności sprawdzające: według danych Krajowej Administracji Skarbowej odsetek tych czynności dokonanych w 2025 r. względem poprzedniego roku zwiększył się o 9,6 proc.
Zmianie ulegnie również limit podatku, który można zapłacić za innego podatnika. Obecnie wynosi on 1 tys. zł, natomiast od października górny pułap zostanie podniesiony do 5 tys. zł. Jednocześnie wymagane będzie odpowiednie opisanie wpłaty – konieczne jest wskazanie, jakiego zobowiązania dotyczy przelew. Istotne jest też, że limit odnosi się do kwoty podatku, a nie do pojedynczej transakcji, co oznacza brak możliwości uregulowania za osobę trzecią części zobowiązania przekraczającej 5 tys. zł. Bez zmian pozostają natomiast zasady dla najbliższej rodziny – małżonka, rodziców, dzieci oraz rodzeństwa – które nadal będą mogły opłacać podatek bez limitów kwotowych.
Skorygowane zostały także reguły dotyczące umorzenia podatku. Podatnicy zyskają możliwość złożenia wniosku o umorzenie jeszcze przed terminem płatności, a więc zanim powstanie zaległość. Jak zaznacza Joanna Łuksza, nie będzie to jednak mechanizm automatyczny – nadal chodzi o ulgę przyznawaną przez organ na wniosek podatnika, m.in. z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny. Zmianie ma ulec przede wszystkim moment, w którym można rozpocząć procedurę: nie będzie konieczne oczekiwanie na upływ terminu zapłaty. Rozwiązanie to ma znaleźć zastosowanie m.in. w podatku dochodowym, VAT oraz podatku od spadków i darowizn.
Podsumowując, od 1 października zmiany w ordynacji podatkowej mają ograniczyć formalności w obszarze korekt deklaracji, nadpłat, czynności sprawdzających oraz płatności podatku za inne osoby. Nowe progi 10 tys. zł i 5 tys. zł porządkują część procedur i zwiększają zakres spraw możliwych do załatwienia bez uruchamiania bardziej rozbudowanych trybów. Jednocześnie kluczowe pozostają terminy, prawidłowe oznaczanie wpłat oraz możliwość wniesienia sprzeciwu w ciągu 14 dni.